Portal Chirurgia Plastyczna

Co to jest sedacja, czyli tzw. „Głupi Jaś”?

sedacja 1

 

Sedacja, czyli Głupi Jasiu jest jednym z najczęściej stosowanych znieczuleń potrzebnych do drobnych zabiegów niewymagających pełnej narkozy. Pacjent jest zobojętniały, co jest najważniejszym elementem w tym znieczuleniu. Chodzi głównie o to, by nie bał się zabiegu.

 

Co to jest sedacja?

Na świecie znana jest jako monitorowana opieka anestezjologiczna. Jest to zapewnienie komfortu, relaksu i bezpieczeństwa pacjentowi podczas zabiegu. Czuje on w trakcie senność, pełen relaks i nie odczuwa strachu, a wszystkie ruchy są spowolniałe. Sedacja stosowana jest do krótkich, bolesnych zabiegów.

Można powiedzieć, że pacjent jest w stanie zupełnego zobojętnienia, ale lekarz nadal ma z nim kontakt.

Niektóre zabiegi lekarze przeprowadzają w sedacji. W czasie sedacji nie odczuwamy strachu, a nasze ruchy są spowolniałe, bardzo wolno albo wcale nie reagujemy na to, co się wokół nas dzieje. Po prostu jest w stanie zupełnego zobojętnienia. Wszystko nam jedno, co się z nami będzie działo.

Zazwyczaj stosuje się sedacje do krótkotrwałych zabiegów, nieprzyjemnych zabiegów, które nie są związane ze zbyt dużym nasileniem bólu. Zapewne po takim zabiegu pacjent nie będzie miał żadnych traumatycznych wspomnień, cały zabieg jest kontrolowany przez anestezjologa, który pilnuje wszystkich parametrów życiowych (ciśnienie krwi, oddech, tętno).

 

Dlaczego stosowana jest sedacja?

Komfort pacjenta to podstawa. Niektóre zabiegi nie wymagają zastosowania obciążającego znieczulenia ogólnego. Nie jest potrzebne, by pacjent musiał dochodzić dłużej po narkozie ogólnej, wiąże się to również z późniejszym samopoczuciem oraz większymi kosztami zabiegu.

Podczas sedacji podawane są środki uspokajające i znoszące odczuwanie bólu przez pacjenta. Po sedacji pacjent najczęściej nie musi na długo pozostawać w szpitalu. Rekonwalescencja po sedacji jest bardzo szybka.

 

Dla kogo jest sedacja?

O tym, kto będzie poddany sedacji, zawsze decyduje lekarz z anestezjologiem. To nie pacjent wybiera sobie formę znieczulenia. Jest kilka bardzo ważnych aspektów branych pod uwagę podczas kwalifikacji pacjenta do sposobu anestezji. Wiek pacjenta, stan jego zdrowia oraz jaki zabieg ma być wykonany.

Każdy pacjent po sedacji już nie boi się, gdy w przyszłości miałby poddać się zabiegowi z tym rodzajem znieczulenia. Pacjent, który dopiero szuka informacji, odczuwa strach, a to jest bardziej strach przed nieznanym.

 

Poziomy sedacji

Istnieją poziomy sedacji i zależą od kilku czynników. Od rodzaju zabiegu, jakiemu będzie poddany pacjent, reakcji organizm na znieczulenie. Wiek pacjenta, stan zdrowia i to jaki styl życia pacjent prowadzi. Najważniejsze dla pacjenta jest to, by sedację przeprowadzał anestezjolog.

Główne poziomy sedacji

  • Minimalna sedacja, która daje relaks, odprężenie i spokój, ale pacjent nie zasypia. Lekarz ma kontakt werbalny z pacjentem, a ten potrafi świadomie odpowiedzieć na zadawane pytania. Czasem zabieg wymaga udziału w ten sposób pacjenta.
  • Umiarkowana sedacja, kiedy to pacjent odczuwa senność, czasem zasypia i może nie pamiętać procedury.
  • Głęboka sedacja, podczas której pacjent przesypia całą procedurę i niewiele będzie pamiętać.

 

Jakie zabiegi nie wymagają znieczulenia ogólnego a jedynie sedacji?

  • drobne zabiegi chirurgiczne 
  • rutynowe badania takie jak np. biopsja lub badanie endoskopowe
  • niektóre zabiegi kardiologiczne
  • niektóre zabiegi stomatologiczne
  • zalecane dla pacjentów bardzo niespokojnych, by go uspokoić i przezwyciężyć strach, niepokój
  • pacjenci, którzy mają traumatyczne doświadczenia, po stresach pourazowych
  • zabiegi niewygodne i gługotrwałe-sedacja pozwoli na odprężenie 
  • czasem bardziej złozone zabiegi-sedacja da pacjentowi na uspokojenie 
  • zabiegi u tzw. trudnych osób-czasem potrzebny jest zabieg do przeprowadzenia u osób, którzy schorzenie nie pozwala im na bezbolesne i w spokoju przeprowadzenie procedury medycznej
  • u osób, które mają nadciśnienie, cukrzycę, astmę i można zastosować u nich kontrolowane znieczulenie, czyli sedację
  • w przypadku zabiegów z sedacjąu dzieci, każdy przypadek jest bardzo wnikliwie omawiany z lekarzem i ansestezjologiem oraz rodzicami dziecka

 

Czym różni się sedacja od znieczulenia ogólnego?

Sedacja:

  • pacjent lżej przechodzi rekonwalescencje po zabiegu z zastosowaniem sedacji
  • poziom świadomości w sedacji nie jest w pełni zniesiony
  • pacjent odczuwa spokój, senność
  • niższe koszty zabiegu z sedacją
  • lekarz ma kontakt werbalny z pacjentem podczas zabiegu
  • dawka leków podawanych w sedacji jest niska
  • pacjent odczuwa kontrolę nad oddechem
  • kontroluje główne funkcje odruchowe
  • ewentualne efekty uboczne w sedacji są na poziomie minimalnym
  • sedacja nie wymaga przeprowadzenia na sali operacyjnej w szpitalu

 

Znieczulenie ogólne:

  • w znieczuleniu ogólnym nie ma kontaktu z pacjentem
  • rekonwalescencja jest o wiele dłuższa
  • ewentualne efekty uboczne znieczulenia ogólnego są wieksze
  • dawki leków przy znieczuleniu ogólnym są wyższe 
  • koszty zabiegu wyższe niż w sedacji
  • przeprowadzane tylko na sali operacyjnej

 

Przygotowanie pacjenta do sedacji

Każdy pacjent jest poinformowany o wszystkim przez lekarza i anestezjologa. Dla bezpieczeństwa i dobrego samopoczucia zaleca się, by pacjent nie jadł nic około 6 h przed sedacją. Może pić wodę, ale tylko do dwóch godzin przed zabiegiem. 

Leki, które pacjent regularnie przyjmuje zazwyczaj lekarz, zaleca ich kontynuację i branie o zwykłej porze, ale popijając mniejszą ilością wody. Wszelkie dolegliwości i schorzenia musi pacjent omówić ze swoim lekarzem. O wszystkim informować i nic nie zatajać. Na pytania odpowiadać szczerze, zwłaszcza anestezjologowi, wszystko dla bezpieczeństwa pacjenta.

 

Co podczas sedacji?

Pacjent pod ścisłą kontrolą anestezjologa otrzymuje dożylnie (benzodiazepiny, opiaty i inne środki uspakajające/znieczulające). Podawane są również w formie wziewnej (podtlenek azotu). Pacjent podczas zabiegu może rozmawiać. Czasem zabieg wymaga delikatnie większej sedacji, a wtedy dochodzi do płytkiego zaśnięcia pacjenta, ale bardzo łatwo się wybudza. Anestezjolog jest obecny podczas całego zabiegu i czuwa nad pacjentem.

To jest głęboka sedacja, która daje uspokojenie i sen podobny do znieczulenia ogólnego, ale bez intubacji pacjenta, który oddycha samodzielnie. Bardzo często przeprowadza się endoskopię i kolanoskopię w głębszej sedacji. 

 

Jak się czuje pacjent podczas sedacji?

Pacjent jest zrelaksowany i nie będzie odczuwał żadnego bólu. Leki przeciwbólowe i uspakajające to wspaniała mieszanka, która daje całkowitą ulgę i spokój dla pacjenta, co jest najbardziej potrzebne podczas zabiegu.

 

Czy pacjent jest przytomny podczas zabiegu?

Sedacja wprowadza pacjenta w stan głębokiego relaksu. U większości ludzi leki stosowane do sedacji powodują częściową lub całkowitą utratę pamięci w momencie działania leków aż do momentu, kiedy przestają one działać. Dlatego dla pacjenta wydaje się, że czas bardzo szybko upłynął podczas zabiegu. Odczucia często takie wszystko przespali.

 

Jak długo pacjent przebywa w sedacji?

Wszystko zależy od procedury medycznej, której jest pacjent poddawany. Okres rekonwalescencji po sedacji to około 20-30 minut, zanim pacjent zostanie wypisany i przekazany pod opiekę osoby towarzyszącej. Działanie wszystkich medykamentów zastosowanych podczas zabiegu będzie stopniowo zanikać w ciągu kilku godzin. Do 24 h po sedacji pacjent może w pełni wrócić do normalnego trybu.

Przed wyjściem ze szpitala lekarz upewnia się, czy z pacjentem jest wszystko w porządku oraz, czy nie kwalifikuje się jednak, do pozostanie pod opieką medyczną, kilku dodatkowych godzin. Pacjent wychodzi ze wskazówkami, do których musi się zastosować.

Osoba towarzysząca pacjentowi jest ważna, nie może on sam kierować autem bezpośrednio po sedacji. Wskazana jest opieka innej osoby dla pełnego bezpieczeństwa pacjenta, by on spokojnie dotarł do domu. Czasem bywa tak, że pacjent jest daleko od miejsca zamieszkania i wtedy wskazane jest pozostanie dobę w szpitalu. O tym wszystkim poinformują pacjenta w miejscu, gdzie będzie miał przeprowadzany zabieg. Często trzeba dokonać dodatkowej opłaty, jeśli jest to prywatna klinika.

 

Czy leki przyjmowane przez pacjenta mają wpływ na sedację?

Kiedy pacjent regularnie przyjmuje leki z jakiegoś powodu, musi on bezwzględnie o wszystkim poinformować lekarza, który będzie przeprowadzał zabieg. Anestezjolog uwzględni wszystko przy ocenie stanu pacjenta i przygotowaniu do sedacji.

Jakie leki należy kontynuować przed sedacją?

  • leki przciwnadciśnieniowe
  • leki na astmę (zabrać ze sobą inhalartory)
  • leki przeciwcukrzycowe-wedle zaleceń lekarza!
  • leki przeciwdepresyjne

Ważne, by przyjmując leki przeciwbólowe dokładne poinformować lekarza i anestezjologa o rodzaju i dawce jakie pacjent bierze. O wszystkich lekach dokładnie informować, bo niektóre leki wchodzą w interakcję ze lekimi stosowanymi podczas sedacji i może się okazać, że przyjmowanie niektórych musi być wstrzymane na jakiś czas przed zabiegiem! Najlepiej zabrać wszystkie na wizytę lekarską i przed samym zabiegiem jeszcze pokazać anestezjologowi.

 

Jakie zagrożenia dla pacjenta w wyniku sedacji?

  • istnieją, ale występują niezwykle rzadko
  • odczucie dyskomfortu
  • zasinienie w miejscu wkłucia, by podać leki
  • podrażnienie żyły (zapalenie żyły) może ono trwać około tygodnia i być bolesne 
  • reakcje alergiczne na jeden z użytych leków podczas sedacji
  • senność
  • zawroty głowy
  • nudności
  • wymioty

 

Zalecenia po sedacji

Pełne dochodzenie pacjenta do siebie może trwać 24 godziny i w tym czasie zaleca się:

  • nieprowadzenie auta
  • nie obsługiwać maszyn
  • raczej oddać opiekę nad małymi dziećmi komuś innemu
  • nie podejmować ważnych decyzji, nie podpisywać ważnych dokumentów (może to kogoś śmieszyć, ale jednak nie powinniśmy w tym czasie zajmować się takimi rzeczami)
  •  używać alkoholu
  • nie przyjmować tabletek nasennych
  • ograniczyć palenie papierosów
  • odpoczywać!!!
  • najlepiej nie zostawać samemu, jeśli to możliwe

 

Głupi Jasiu, czyli stan przed większym zabiegiem

Bardzo często w sedację wprowadzani są pacjenci tuż przed większym zabiegiem. Daje to uspokojenie i zrelaksowanie, by spokojnie można znieść myśli o zbliżającej się operacji.

Zawsze, kiedy pacjent ma wątpliwości przed zabiegiem, należy skontaktować się ze swoim lekarzem i dopytać o wszystko. Nie szukać pomocy w internecie i Google, ale w miejscu, gdzie będzie przeprowadzany zabieg i sedacja.

Redaktor Naczelna Anna Jaskiewicz
„Uzewnętrznij swoje piękno świadomie!”

Treści z naszego portalu są jedynie wskazówkami dla pacjentów i mają za zadanie polepszenie kontaktu z lekarzem. Nie są to treści edukacyjne. Administratorzy portalu nie ponoszą żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych na naszych stronach. Wszelkie treści umieszczane na niniejszej stronie internetowej chronione są prawem autorskim.

Powiązane artykuły

Ta strona używa plików cookie, aby poprawić Twoje doświadczenia. Zakładamy, że nie masz nic przeciwko, ale możesz zrezygnować, jeśli chcesz. Akceptuję Czytaj więcej

error: Treść jest chroniona prawem autorskim!